Kalp hastalıkları, özellikle 40 yaş üstü bireyler için en büyük sağlık tehditlerinden biridir. Kalp kapak hastalıkları ise bu grubun önemli bir kısmını oluşturur. Uzun yıllar boyunca kalp kapağı problemlerinde tek çözüm, göğüs kafesinin kesilerek açıldığı büyük cerrahi müdahalelerdi. Ancak artık teknoloji ve tıptaki gelişmeler sayesinde göğüs kafesi açılmadan, yani kaburgalar kesilmeden kalp kapakçığı değişimi yapmak mümkün.
Bu devrim niteliğindeki yöntem, hem hastanın yaşam kalitesini artırıyor hem de iyileşme sürecini büyük ölçüde hızlandırıyor. Peki, bu nasıl mümkün oluyor? Kimlere uygulanabilir? Avantajları nelerdir? İstanbul’da nerelerde yapılır?
Bölüm 1.01 Kalp Kapakçıkları Neden Değiştiriliyor?
Kalbin içinde yer alan kapakçıklar, kanın doğru yönde akmasını sağlar. Ancak zamanla bu kapakçıklarda daralma (stenoz), yetmezlik (regürjitasyon) ya da deformasyon oluşabilir. Bu durumlar;
- Nefes darlığı
- Göğüs ağrısı
- Yorgunluk
- Çarpıntı
- Bilinç kaybı
gibi ciddi belirtilerle kendini gösterebilir.
Tedavi edilmediğinde kapak hastalıkları, kalp yetersizliğine ve hatta ani kalp durmalarına yol açabilir. Bu yüzden çoğu durumda cerrahi müdahale gerekebilir.
Bölüm 1.02 Geleneksel Kalp Kapak Ameliyatı Nasıl Yapılıyordu?
Yıllar boyunca uygulanan standart yöntem, sternotomi adı verilen prosedürdü. Bu işlemde:
- Göğüs kemiği (sternum) tamamen kesilir,
- Kalp açıkta bırakılır,
- Kalp durdurularak kapak değişimi gerçekleştirilirdi.
Bu işlem, yüksek başarı oranına sahip olsa da büyük kesiler, yoğun ağrı, uzun iyileşme süreci ve enfeksiyon riski gibi dezavantajlar taşımaktaydı. Özellikle ileri yaştaki veya başka hastalıkları olan hastalar için risk oluşturuyordu.
Bölüm 1.03 Yeni Nesil Yöntem: Minimal İnvaziv Kalp Kapak Ameliyatı
Artık birçok merkezde uygulanan bu yöntemle, kalp kapağı değişimi göğüs kafesi açılmadan, sadece 2-4 cm’lik küçük bir kesiyle, kaburgalar arasından yapılabiliyor. Bu teknik, “minimal invaziv kalp cerrahisi” ya da “robotik kalp ameliyatı” olarak adlandırılıyor.
(a) Kullanılan Teknikler:
- Mini torakotomi (sağ meme altından küçük kesi)
- Video destekli endoskopik cerrahi
- Robot destekli kalp cerrahisi (Da Vinci Cerrahi Sistemi gibi)
(b) Hangi Kapaklar Değiştirilebiliyor?
- Mitral kapak (en sık uygulama alanı)
- Aort kapak (Transkateter Aort Kapak İmplantasyonu – TAVI ile)
- Triküspit kapak (seçilmiş olgularda)
Bölüm 1.04 Avantajları Nelerdir?
1. Göğüs kemiği kesilmez:
Bedenin bütünlüğü korunur. Bu, hastanın iyileşme sürecini büyük ölçüde kısaltır.
2. Ağrı çok daha azdır:
Kas ve kemik dokusu zarar görmediği için hastalar genellikle 3. günde taburcu olur, çoğu 1. günde yürümeye başlar.
3. Estetik üstünlük:
Küçük kesi, özellikle kadın hastalar için kozmetik açıdan büyük avantaj sunar.
4. Daha az komplikasyon:
Kan kaybı, enfeksiyon, solunum sıkıntısı gibi riskler çok daha düşüktür.
5. Daha kısa yoğun bakım süresi:
Çoğu hasta ameliyat sonrası 1 gece yoğun bakımda kalır.
6. Yaşlı hastalar için güvenlidir:
80 yaş üstü birçok hastada başarıyla uygulanmaktadır.
Bölüm 1.05 1 Günde Ayağa Kalkmak Gerçek mi?
Evet! Minimal invaziv kalp cerrahisinde hasta aynı gün içinde ayağa kalkabilir. Bunun nedeni:
- Kaslar, kemikler ve sinirler korunur.
- Anesteziden çıkış hızlıdır.
- Ameliyat süresi kısadır (ortalama 2-3 saat).
- Yoğun ağrı yaşanmadığı için erken mobilizasyon sağlanır.
Bu özellik, özellikle 40 yaş üstü çalışan bireyler, yoğun sosyal hayatı olanlar ve bakıma muhtaç kalmak istemeyenler için çok önemli bir avantajdır.
Bölüm 1.06 Kimler Bu Ameliyata Uygundur?
Uygun adaylar şunlardır:
- İzole kapak hastalığı olanlar (özellikle mitral kapak)
- Daha önce kalp ameliyatı geçirmemiş hastalar
- Göğüs yapısı uygun olan hastalar
- Kalp dışı ciddi sistemik hastalığı olmayanlar
Uygun olmayan durumlar:
- Yaygın damar tıkanıklığı
- Çoklu kapak hastalıkları
- Önceden geçirilmiş açık kalp ameliyatı
- Göğüs yapısı çok dar veya uygunsuz olanlar
Uygunluk, detaylı kalp muayenesi ve tetkiklerle kardiyolog ve kalp cerrahı tarafından değerlendirilmelidir.
Bölüm 1.07 Ameliyat Öncesi ve Sonrası Süreç
Ameliyat Öncesi:
- Kardiyolojik değerlendirme
- Ekokardiyografi, Efor Testi, Anjiyo
- Göğüs tomografisi ile göğüs yapısının değerlendirilmesi
- Kan testleri, anestezi muayenesi
Ameliyat Günü:
- Ortalama 2-3 saat sürer
- Kalp geçici olarak durdurulur
- Yeni kapak takılır ve kalp tekrar çalıştırılır
- Küçük bir kesi ile işlem tamamlanır
Ameliyat Sonrası:
- Yoğun bakımda 1 gece
- Hastanede kalış süresi 3-4 gün





