Aort Kapak Darlığı Nedir?
Aort kapak darlığı (aort stenozu), kalpten çıkan ana damar olan aort ile sol karıncık arasındaki aort kapağının daralması durumudur. Bu daralma nedeniyle kalbin pompaladığı kanın vücuda geçişi zorlaşır ve kalp bu engeli aşmak için daha fazla çalışmak zorunda kalır. Uzun vadede bu durum kalp kaslarının kalınlaşmasına, kalp yetmezliğine ve hayati tehlike taşıyan komplikasyonlara neden olabilir.
Aort Kapağı Tıkanırsa Ne Gibi Belirtiler Ortaya Çıkar?
Aort kapağı ciddi şekilde daraldığında veya tıkandığında aşağıdaki belirtiler ortaya çıkabilir:
- Göğüs ağrısı (anjina)
- Bayılma (senkop)
- Nefes darlığı, özellikle egzersiz sırasında
- Çabuk yorulma
- Kalp çarpıntısı
- Ayaklarda ve bacaklarda şişlik (ileri evrede kalp yetmezliği belirtisi)
Bu belirtiler, kalbin vücuda yeterli miktarda kan gönderemediğini gösterir. Özellikle bayılma ve göğüs ağrısı gibi belirtiler acil tıbbi değerlendirme gerektirir.
Aort Kapak Tıkanıklığının Nedenleri
Aort kapak tıkanıklığının başlıca nedenleri şunlardır:
- Yaşa bağlı kireçlenme (dejeneratif darlık): Genellikle 65 yaş üstü bireylerde görülür.
- Doğuştan iki kapakçıklı (biküspid) aort kapağı: Normalde üç yaprakçıklı olması gereken kapak, iki yaprakçıklıysa daha erken yaşta tıkanabilir.
- Romatizmal ateş: Geçmişte geçirilmiş enfeksiyonlar sonrasında gelişebilir.
Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Tedavi edilmeyen ileri düzeyde aort kapak darlığı ölümcül olabilir. Kalp, daralmış kapaktan yeterince kan pompalayamadığı için zamanla kalp kası yorulur, genişler ve kalp yetmezliği gelişir. En ciddi vakalarda ani kalp durması görülebilir. Bu nedenle erken tanı ve tedavi hayati öneme sahiptir.
Tanı Yöntemleri
- Ekokardiyografi: Aort kapağının yapısı ve fonksiyonu hakkında detaylı bilgi verir.
- Efor testi: Egzersiz sırasında kalbin tepkisi değerlendirilir.
- Kalp kateterizasyonu: Gerekirse invaziv olarak damar içinden görüntüleme yapılabilir.
Aort Kapak Tıkanıklığında Tedavi Seçenekleri
- Cerrahi Aort Kapak Değişimi (AVR): Geleneksel açık kalp ameliyatıdır.
- Minimal İnvaziv Aort Kapak Değişimi: Daha küçük kesilerle yapılan, iyileşme süresi daha kısa olan yöntemdir.
- TAVI (Transkateter Aort Kapak İmplantasyonu): Yaşlı ya da yüksek riskli hastalar için anjiyografiye benzer şekilde uygulanan yöntemdir.
- İlaç Tedavisi: Semptomları hafifletmek için geçici olarak kullanılabilir ama kalıcı çözüm sağlamaz.
Hayat Kalitesi Nasıl Etkilenir?
Tedavi edilmeyen vakalarda yaşam kalitesi giderek bozulur. En küçük eforla bile nefes darlığı, çarpıntı ve halsizlik yaşanabilir. Ancak başarılı bir aort kapak replasmanı sonrasında hastalar yeniden aktif ve konforlu bir yaşama kavuşabilir.
