Kalp Kapaklarının Önemi
Kalp, 4 odacıktan oluşur ve bu odacıklar arasında kanın doğru yönde akmasını sağlayan kapakçıklar bulunur. Bu kapaklar:
- Mitral kapak (sol kulakçık-sol karıncık)
- Triküspit kapak (sağ kulakçık-sağ karıncık)
- Aort kapak (sol karıncık-aort)
- Pulmoner kapak (sağ karıncık-pulmoner arter)
Bu kapaklar hastalandığında ya daralır (stenoz), ya da tam kapanmaz (yetmezlik). İleri evre kapak hastalıklarında en etkili çözüm, kapak cerrahisidir. Son yıllarda ise giderek artan şekilde kapak tamiri, kapak değişimine alternatif olarak tercih edilmektedir.
Kalp Kapak Tamiri Nedir?
Kalp kapak tamiri, hastalıklı kapağın tamamen çıkarılmadan, orijinal yapısının cerrahi müdahaleyle düzeltildiği bir tedavi şeklidir. Bu yöntemle hastanın kendi kapağı korunur.
En sık tamir edilen kapak:
- Mitral kapak
- Daha az sıklıkla: Triküspit ve aort kapaklar
Kapak Hastalıkları Nelerdir?
a. Kapak Darlığı (Stenoz):
- Kapak açılma alanı daralır
- Kalbin pompalama gücü artar, yorulur
b. Kapak Yetmezliği:
- Kapak tam kapanmaz
- Kan geriye kaçar, hacim yükü artar
Yaygın nedenler:
- Romatizmal kapak hastalıkları
- Dejeneratif (yaşa bağlı) değişiklikler
- İskemik hastalıklar (kalp krizi sonrası)
- Endokardit (kalp kapağı iltihabı)
Kapak Tamiri ve Değişimi Arasındaki Farklar
| Özellik | Kapak Tamiri | Kapak Değişimi |
| Kapağın korunması | Evet | Hayır |
| Pıhtı önleyici ilaç ihtiyacı | Genelde yok | Varsa uzun süreli |
| Enfeksiyon riski | Düşük | Orta |
| Doğal hemodinami | Korunur | Bozulabilir |
| Ömür | Daha uzun | Protetik kapakta sınırlı |
| Uygulama sıklığı | Daha az merkezde | Daha yaygın |
Kimler Kalp Kapak Tamiri İçin Uygun?
- Mitral yetmezliği olan hastalar
- Romatizmal olmayan kapak deformiteleri
- Kapakta kireçlenme veya ileri fibroz olmayanlar
- Kalp fonksiyonu iyi olanlar
- Enfeksiyon sonrası yapısal bozukluk olan ama doku bütünlüğü korunmuş hastalar
🔍 Not: Cerrahın tecrübesi bu noktada belirleyicidir. Tamir mümkünse genellikle tercih edilir.
Kalp Kapak Tamirinde Kullanılan Yöntemler
a. Mitral Kapak Tamiri
- Yapay halka (annuloplasti) ile kapağın çevresi desteklenir
- Yırtık kordonlar tamir edilir veya yapay kordon konur
- Kapakçık kısımları şekillendirilir
b. Triküspit Kapak Tamiri
- Genellikle mitral kapakla birlikte yapılır
- Halka daraltma, kordon onarımı gibi işlemler uygulanır
c. Aort Kapak Tamiri
- Daha az yaygındır
- Bazen konjenital (doğumsal) bozukluklarda tercih edilir
Minimal İnvaziv Kalp Kapak Tamiri
Kapak tamiri, bazı uygun hastalarda küçük kesi (minimal invaziv) ile yapılabilir. Bu yaklaşım sayesinde:
- Daha az ağrı
- Daha kısa hastanede kalış
- Daha hızlı iyileşme
- Daha estetik sonuçlar elde edilir
Kalp Kapak Tamiri Ameliyat Süreci
a. Ameliyat Öncesi Hazırlık:
- Ekokardiyografi
- Kardiyak MR veya BT anjiyo
- Anestezi ve kan testleri
- Pıhtı önleyici ilaçların kesilmesi
b. Ameliyat:
- Genel anestezi
- Kalp-akciğer pompası kullanımı
- Ortalama 2–4 saat sürer
- Kalbin çalışması yeniden başlatılır
Kalp Kapak Tamiri Sonrası İyileşme Süreci
- Yoğun bakım: 1–2 gün
- Hastanede kalış: 5–7 gün
- Normal aktivitelere dönüş: 4–6 hafta
- Fiziksel efor: 2 ay sonunda tam dönüş
- Ekokardiyografi ile düzenli takip
Kalp Kapak Tamiri Avantajları
✅ Hastanın kendi kapağı korunur
✅ Uzun dönem başarı oranı yüksektir
✅ Pıhtı önleyici ilaçlar çoğu durumda gerekmez
✅ Vücut kapağa yabancı madde gibi tepki vermez
✅ Enfeksiyon riski ve tekrar operasyon ihtimali düşüktür
✅ Özellikle genç hastalarda ilk tercihtir
Kapak Tamiri Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Kan basıncı ve ritim kontrolü
- Endokardit profilaksisi (diş çekimi, cerrahi öncesi antibiyotik)
- Fiziksel egzersiz programı
- Düzenli ekokardiyografi takibi
- Sağlıklı beslenme ve sigara bırakma
