Kalp Kapak Hastalıklarının Önemi
Kalp kapak hastalıkları; aort, mitral, triküspit ve pulmoner kapaklarda daralma (stenoz) veya yetersizlik (yetmezlik) sonucu ortaya çıkar. Bu durum, kalbin kan pompalama işlevini bozar ve tedavi edilmezse kalp yetmezliğine kadar ilerleyebilir.
Kapak hastalığı olan hastaların takibinde düzenli kontroller çok önemlidir. Bu takipte en sık kullanılan ve en güvenilir yöntemler Ekokardiyografi (EKO) ve Elektrokardiyografi (EKG)’dir.
Ekokardiyografi (EKO) Nedir?
Ekokardiyografi, ultrason teknolojisi ile kalbin yapısını ve işlevini görüntüleyen bir testtir. Ses dalgaları kullanılarak kalp boşlukları, kapak yapıları, kalp kası hareketleri ve kan akımı incelenir.
Kapak Hastalığında EKO’nun Rolü
- Tanı: Kapak darlığı veya yetmezliğinin derecesini kesin olarak gösterir.
- Takip: Kapak hastalığının ilerleyip ilerlemediği düzenli EKO kontrolleri ile izlenir.
- Ameliyat kararı: Kapak fonksiyonu ciddi bozulmuşsa, EKO bulguları cerrahi ya da kateter temelli girişim için yol gösterir.
- Kapak protezi takibi: Kapak değişimi yapılmış hastalarda protezin fonksiyonu EKO ile kontrol edilir.
EKO Türleri
- Transtorasik EKO (TTE): Göğüs üzerinden yapılan standart yöntemdir.
- Transözofageal EKO (TEE): Yemek borusundan yapılan daha detaylı görüntüleme sağlar.
- Stres EKO: Efor sonrası kapak fonksiyonlarını değerlendirmeye yarar.
Elektrokardiyografi (EKG) Nedir?
EKG, kalbin elektriksel aktivitesini kaydeden basit, hızlı ve non-invaziv bir testtir. Kalbin ritmi, iletim sistemi ve bazı yapısal bozuklukları hakkında bilgi verir.
Kapak Hastalığında EKG’nin Rolü
- Ritim bozukluklarının tespiti: Mitral kapak hastalıklarında sık görülen atriyal fibrilasyon, EKG ile kolayca saptanır.
- Kalp büyümesi bulguları: Uzun süren kapak hastalıklarında kalp kulakçıklarında veya karıncıklarında büyüme görülebilir. Bu EKG’de elektriksel değişikliklerle izlenebilir.
- Ameliyat öncesi değerlendirme: Kapak cerrahisi öncesinde kalp ritmi ve elektriksel iletimi mutlaka EKG ile değerlendirilir.
- Takip: Düzenli EKG kontrolleri ile hastada yeni gelişen aritmiler veya iletim bozuklukları takip edilir.
EKO ve EKG’nin Birlikte Kullanımı
Kapak hastalıklarının takibinde EKO ve EKG birbirini tamamlayan yöntemlerdir.
- EKO: Yapısal bozuklukları ve kapak fonksiyonlarını gösterir.
- EKG: Ritim ve elektriksel aktiviteyi ortaya koyar.
Düzenli aralıklarla yapılan bu testler, hastalığın ilerleme hızını belirlemeye ve tedavi planını şekillendirmeye yardımcı olur.
Kapak Hastalığı Takibinde Kontrol Aralıkları
- Hafif kapak hastalıkları: 1–2 yılda bir EKO + rutin EKG.
- Orta dereceli kapak hastalıkları: 6–12 ayda bir EKO ve EKG.
- Ciddi kapak hastalıkları: 3–6 ayda bir kontrol ve gerekirse ileri tetkikler.
- Ameliyat sonrası protez kapak: İlk yıl sık, sonrasında yıllık EKO ve düzenli EKG.
Kapak Hastalıklarında EKO ve EKG ile İzlenebilen Durumlar
- Kapak darlığının ilerleme derecesi
- Kapak yetmezliğinin şiddeti
- Kalp boşluklarının büyümesi
- Kalp kası fonksiyonunun azalması
- Ritim bozuklukları (özellikle atriyal fibrilasyon)
- Ameliyat sonrası kapak protezinin çalışması





